| |
 |
|
|
OPERA U SEZONI 2007/2008 |
 |
| |
 |
| |
PREMIJERE (sezona 2007/2008)
KNEGINJA ČARDAŠA (Imre Kalman)
DON ĐOVANI (V. A. Mocart)
Plan Opere obuhvata premijerna izvođenja Kalmanove "Kneginje čardaša" (u decembru) i Mocartovog "Don Đovanija" (u maju) i čak devet naslova u repriznom izvođenju ("Boemi", "Nabuko", "Lučija od Lamermura", "Rigoleto", "Trubadur", "Toska", "Norma", "Travijata" i "Ero s onoga svijeta"). Osim toga, planirana su gostovanja mnogih inostranih reditelja, dirgenata i solista tokom cele sezone. Direktor Opere SNP-a Berislav Skenderović najavio je i objavljivanje publikacije koja će sadržati kompletne informacije o radu Opere u ovoj sezoni. |
|
|
|
 |
| |
|
|
|
OPERA U SEZONI 2006/2007 |
|
| |
|
| |
Operski ansambl otpočeo je sa pripremama na premijeri opere Katarina Izmajlova Dimitrija Šostakoviča. Dirigent će biti Uroš Lajovic, k.g. i Željka Milanović.
Reditelj je Dejan Miladinović (ovom režijom proslavlja 35 godina umetničkog rada).
Kostimograf je Jasna Badnjarević, a scenografi Dejan Miladinović i Tanja Marčetić.
Naslovnu ulogu tumačiće Svitlana Dekar i Valentina Milenković. Premijera će biti u okviru BEMUS-a, 10. oktobra u Centru "Sava" (na poziv BEMUS-a). Premijera u SNP-u biće 14. oktobra na sceni "Jovan Đorđević". U svom obrazloženju za postavku ove opere, Direktor Opere Dejan Miladinović je napomenuo: "Katarina Izmajlova se prvi put nalazi na repertoaru novosadske opere. Šostakovičeva opera biće izvedena u verziji iz 1963. godine (tzv. Druga verzija). Prikazivanje ovog izuzetnog dela ponovo će potvrditi nekoliko činjenica vezanih za ansambl Opere SNP-a - homogenost, muzikalnost, vokalne i glumačke kvalitete i uigranost solističkog ansambla, sonornost zvuka i ritmičku preciznost hora, kao i izvanredno simfonijsko zvučanje i muziciranje orkestra. Osim toga, pojava ove opere na našem repertoaru ponovo dokazuje da se dosledno sledi repertoarska ideja, promovisana tokom prošle sezone, o prezentovanju relativno malo poznatog i izvođenog kvalitetnog operskog repertoara 20-og veka." Ovo je prvi put, posle 12 godina, da će Opera SNP-a učestvovati na BEMUS-u.
Nakon Katarine Izmajlove, Opera će pripremati Seviljskog berberina Đoakina Rosinija, a premijera se najavljuje za 16. februar 2007. godine, na sceni "Jovan Đorđević". Seviljskog berberina dirigovaće Luis Salemno, gost iz SAD, a režiju K.S. Stanislavskog preneće Ljudmila Naletova iz Moskve. U vezi sa postavkom ove opere na reperoar SNP-a, Dejan Miladinović, direktor Opere ističe: "Kolegijalnost i prijateljsko razumevanje omogućilo nam je da od moskovskog teatra Im. Stanislavski/Nemirovič-Dančenko dobijemo dozvolu da prenesemo jedinu postojeću, a "živu" (još uvek se nalazi na repertoaru te moskovske opere), opersku režiju K.S. Stanislavskog. Postavljanje ovog muzičkog, ali i rediteljskog remek-dela, omogućiće Operi SNP-a da se pojavi na evropskim operskim scenama sa dobrom operom, a za sve pozorišne poznavaoce i sladokusce,do sada nikada viđenom režijom Stanislavskog. Osim toga, za pultom naše opere prvi put će dirigovati premijeru naš novi stalni gost-dirigent, maestro Luis Salemno iz SAD. Naši mladi solisti, spremni su da kvalitetnim muzičkim i glumačkim interpretacijama započnu osvajanje publike i kod nas i u inostranstvu". Ovakvu režijsku postavku, jedinstvenu u Evropi, Dejan Miladinović naziva dolazak legende!
Treća premijera koja se planira u Operi u sledećoj sezoni je opera Đakoma Pučinija Boemi, 11. maja 2007. godine, takođe na sceni "Jovan Đorđević". I ovom operom dirigovaće Luis Salemno, dok će reditelj biti Henri Akina, gost iz Berlina. Opera Boemi je sigurno jedna od najpopularnijih ikada komponavanih opera, a kada se ona uvrsti u premijerni repertoar, to onda uvek, po rečima Dejana Miladinovića, potvrđuje postojanje palete mladih pevača sposobnih da kvalitetno odgovore svim, zaista teškim, zahtevima partiture.Naravno, ovom premijerom Opera SNP naglašava postojanje takvog kvaliteta. U režiji umetničkog direktora berlinske Kamerne opere, Henrija Akine, ova predstava će (uz mudro "dozirano" približavanje savremenom trenutku), svakako proizvesti interesovanje publike.
U vezi sa gostovanjima u predstojećoj sezoni, direktor Opere Dejan Miladinović najavljuje Katarinu Jovanović ponovo u Normi, zatim nastupe nekoliko italijanskih, ruskih i grčkih pevača (pored gostiju iz okruženja). Predviđena su gostovanja Pokondirene tikve u Poljskoj, a u pregovorima smo i za gostovanje u SAD. Takođe smo u pregovorima za ponovno gostovanje u Kanu, kao i za koprodukciju sa operskim festivalom u Miškolcu (za 2008. godinu). Na našim scenama planira se gostovanje Madlenijanuma sa Hofmanovim pričama, kao i sa najnovijom, kontroverznom Travijatom. |
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
OPERA U SEZONI 2005/2006 |
|
| |
|
| |
U sezoni 2005/2006 Opera je izvela 10 naslova, ukupno 35 predstava, kojima je prisustvovalo 14.091 gledalac.
4 premijere u Operi:Vaskrsenje Franka Alfana, režija Božidar Đurović, dirigent Željka Milanović (14. oktobra 2005); Norma Vinćenca Belinija, režija Nebojša Bradić, dirigent Dejan Savić(7. februara 2006); Toska Đakoma Pučinija, režija Mladen Sabljić, dirigent Željka Milanović - obnova: Katarina Mateović Tasić (16. maja 2006); Pokondirena tikva Mihovila Logara, režija Gordana Kamenarović (31. maja 2006)
Gostovanja u inostranstvu - Opera je, takođe, na međunarodnim gostovanjima postigla izuzetan uspeh, kako na nedavnom nastupu na Internacionalnom operskom festivalu u Miškolcu (Mađarska), 16. juna sa operom Vaskrsenje, tako i na gostovanju u Kanu (Francuska), sa operom Rigoleto, 3. i 4. marta. Značajan nastup imao je Kamerni muški hor, koji je priredio niz koncerata u Novočerkasku (Rusija), od 2. do 12. maja ove godine.
Gostovanja u zemlji - Opera je, u okviru Dana SNP-a, gostovala u Podgorici (Veče operskih arija), zatim u Centru u Beogradu (Norma), u Rumi (Travijata), a priredila je koncerte Muzika kod Sterije u Srbobranu i u Šidu. |
|
|
|
|
|
|
 |
|
| |
|
|
|
I S T O R I J A T |
|
| |
|
| |
Opera - Od svog osnivanja 1861, Srpsko narodno pozorište je na svom repertoaru imalo komade sa pevanjem i muzikom. Razvijajući se preko složenijih oblika - operete, krajem 19. veka predstavilo je i najkompleksniju muzičku formu - operu. Čak i za vreme prve, pionirske dekade, muzika je bila važna komponenta predstava. Pozorište je uvek imalo svog kapelnika (dirigenta), hor koga su činili uglavnom glumci i mali pozorišni orkestar. Prvi Kapelnik bio je Adolf Lifka. Za prvi originalni doprinos novosadskoj muzičkoj sceni zaslužan je mladi, talentovani Aksentije Maksimović, koji je komponovao muziku za sedamnaest predstava. Prva opereta - Vračara, čiji je autor bio glumac i reditelj Velja Miljković, a kompozitor A. Pihert, izvedena je 1891. (na gostovanju u Beloj Crkvi). Prve operske predstave u našem gradu odigrane su 1897.: Lepa Galatea Franca Supea i Jovičini svatovi Viktora Masea, obe u režiji Pere Dobrinovića i dirigentskim vođstvom A. Piherta. Najistaknutiji solisti tog vremena bili su: Sultana Cijukova, Draga Spasić i Žarko Savić - naš prvi pevač internacionalne reputacije. Posle Prvog svetskog rata, Srpsko narodno pozorište nastavlja sa izvođenjem opereta i opera. Zaslužni pojedinci tog vremena bili su: Kosta Luković, Hinko Maržinec i Petar Konjović. Zbog nedovoljne finansijske pomoći i prihoda, Opera je ukinuta 1924, a uskoro, 1926. i Opereta.
Stalna Opera je osnovana 1947. Prvi dirigent i direktor bio je Vojislav Ilić. Početak rada Opere kao institucije vezuje se uz premijeru Verdijeve Travijate, 16. novembra 1947. Travijata je ostala najizvođeniji operski naslov. Pošto su se tada Hor i Orkestar prvi put pojavili u punom operskom sastavu, taj datum je usvojen za datum njihovog osnivanja. Prvi dirigent i Umetnički direktor bio je Vojislav Ilić. Istaknuti solisti tog vremena bili su: Zdenka Nikolić, Mirjana Vrčević Buta, Matija Skenderović, Olga Bruči, Rudolf Nemet, Anica Čepe, kasnije: Franc Puhar, Dimitri Marinovski, Šime Mardešić, Aranka Herćan Bodrič, Adela Marušević, Franja Knebl, Dušan Baltić, Vladan Cvejić, Irena Davosir Matanović, Svetozar Drakulić, Vojislav Kuculović, Jelena Ječmenica, Vera Berdović, Vera Kovač Vitkai... Mnogi istaknuti dirigenti radili su u Operi Srpskog narodnog pozorišta: Vojislav Ilić, Lazar Buta, Predrag Milošević, Milan Asić, Dušan Babić, Dušan Miladinović, Davorin Županić, Gaetano Čila (Italija), Marijan Fajdiga, Imre Toplak, Vladimir Topolković, Mladen Jagušt, Eugen Gvozdanović, dr. Viktor Šafranek, Miodrag Janoski, Angel Šurev, Jon Janku (Rumunija), Juraj Ferik, Ljubiša Lazarević, Bojan Suđić, Dušan Mihajlović, Vesna Šouc Pantelić, Vesna Kesić Krsmanović, Renato Palumbo (Italija), Manlio Benci (Italija), Janez Govednik, Marko Pače (Italija), Željka Milanović. Ansambl Opere Srpskog narodnog pozorišta i danas ima izvanredne soliste, pevače i muzičare koji izvode dela internacionalnog i nacionalnog operskog nasleđa, operete, mjuzikle i horsku muziku, a održava i bogatu orkestarsku produkciju.
Nagrade - Pored brojnih domaćih nagrada i priznanja posebno izdvajamo i tri izuzetno prestižne međunarodne nagrade Orkestru Srpskog narodnog pozorišta: Nagrada Savezne Vlade Republike Austrije za izvođenje Mocartove opere Figarova ženidba i Mocartovog Rekvijema iz 1956. godine povodom dvestote godišnjice od rođenja V. A. Mocarta; Nagrada Ministarstva kulture Iraka za izvođenje opere R. Bručija Gilgameš iz 1987. godine na I međunarodnom festivalu u Babilonu; Nagradu Ministarstva kulture Ruske Federacije - srebrna medalja "Puškin" za uspešno obeležavanje pesnikove godišnjice, u kojoj je bilo prvo dramsko izvođenje Evgenija Onjegina i prvo izvođenje opere S. Rahmanjinova Aleko u Jugoslaviji iz 1999. Naročito laskavo priznanje od strane operskih i muzičkih kritičara Jugoslavije 2001, Verdijevoj godini - Opera Srpskog narodnog pozorišta dobila je za izvanrednu interpretaciju verdijevog Magbeta (dirigent Mladen Jagušt, reditelj Darijan Mihajlović). Predstava je proglašena za najbolji operski događaj protekle decenije.
Orkestar - Septembra 1945, Srpsko narodno pozorište (tada Vojvođansko narodno pozorište) angažovalo je violinistkinju Zoru Dušanović i oboistu Lajoša Kesegija i tako postavilo kamen temeljac Orkestra. Sa novim članovima, primljenim tokom nekoliko narednih godina, prvi pravi Orkestar osnovan je zajedno sa formiranjem Opere, 1945, a prva premijera bila je Verdijava Travijata, 16. novembra 1947. Njihov rad je, naročito tokom prve dekade postojanja, a zbog nedovoljnog broja dobrih muzičara, bio tesno povezan sa ostalim profesionalnim ansamblima i institucijama u gradu: Novosadskom filharmonijom, različitim orkestrima Radio Novog Sada, Novosadskim kamernim orkestrom, Muzičkom školom "Isidor Bajić", a kasnije i Muzičkom akademijom. Orkestar Srpskog narodnog pozorišta samostalno je nastupao prilokom turneja Opere u Mađarskoj, Rumuniji, Bugarskoj, Grčkoj, Hrvatskoj, Italiji, Sloveniji, Austriji, Belgiji, Holandiji, Luksemburgu, Nemačkoj, Rusiji, Egiptu i Iraku. Od svog osnivanja do danas Orkestar je izveo oko 210 opera i 120 baletskih premijera, 60 opereta i mjuzikla i više od 110 koncerata. Koncertmajstori Orkestra su mladi ukrajinski violinista Sergej Šapovalov i Aleksandra Krčmar.
Hor - Hor Opere Srpskog narodnog pozorišta je poznat po svojim visokim umetničkim kvalitetima i oduvek je ocenjivan kao jedan od najboljih operskih horova u zemlji. Zahvaljujući bogatoj tradiciji negovanja horske muzike u Novom Sadu, Vojvođanskom pozorištu (danas Srpskom narodnom pozorištu) bilo je lako da, prilikom svoga obnavljanja posle II svetskog rata, angažuje najtalentovanije pevače. Pošto je Hor pri put nastupio u punom operskom sastavu na premijeri Verdijeve Travijate 16. novembra 1947, taj dan je prihvaćen za datum njegovog osnivanja. Od svojih početaka, Hor je, zajedno sa Orkestrom, bio jedan od najpouzdanijih stubova Opere Srpskog narodnog pozorišta. Njegovu fizionomiju izgradio je prvi dirigent Opere, profesor Vojislav Ilić, kompetentni poznavalac horskog pevanja. I kasniji dirigenti i korepetitori dali su doprinos održavanju i unapređivanju njegovog umetničkog nivoa: Milutin Ružić, Ladislav Perldik, Vladimir Topolković, Mira Gligić, Ljiljana Krdžalić, Angelina Stefanović, dr. Viktor Šafranek, Berislav Skenderović, Boris Černogubov, Eugen Gvozdanović, Juraj Ferik, Vesna Kesić Krsmanović i Natalija Mihajlovna Arefjeva. S vremena na vreme, neki članovi ansambla prihvatali su odgovornost dirigovanja u operama: Katica Filep Ferenci, Đorđe Moldovanović i Čedomir Milušić. Nastupajući kao solisti u mnogim muzičkim žanrovima, TV i radio programima i na različitim jezicima, članovi Hora stekli su vredna nova iskustva i time doprineli kvalitetu izvođenja. Potreba da se prikažu vokalno instrumentalna dela svih epoha, od polifonije šesnaestog veka, preko baroka do modernog doba, ispunjena je 1980. godine, osnivanjem Hora Muzičkog centra Vojvodine. Njegov osnivač i dirigent bio je Juraj Ferik. Hor je radio do 1989.
Muški kamerni hor počeo je da deluje u okviru Muzičkog centra Vojvodine 1980. Nastavio je aktivnost 1996. Njegovi članovi su profesionalni pevači Hora Opere Srpskog narodnog pozorišta. Svi su se oni prethodno ogledali na polju duhovne muzike što ih je i okupilo u ovaj ansambl. Za kratko vreme Hor je osvojio publiku svojom izuzetno bogatom koncertnom aktivnošću. Na repertoaru su im liturgije, naročito domaćih autora, koje do sada nisu izvođene. Posebno je značajno prvo izvođenje Liturgije Josifa Marinkovića, što je jedno od najvećih dostignuća Hora. Osnivač Muškog kamernog hora je Juraj Ferik, dirigent. Diplomirao je na beogradskoj Muzičkoj akademiji 1965, specijalizovao se u Pragu, Beogradu i Nišu (Niški simfonijski orkestar). U Novi Sad je došao 1980. i tu proveo najveći deo karijere promovišući kulturno nasleđe Vojvodine i savremeno domaće stvaralaštvo. Ansambl je nastupao širom naše zemlje, kao i u inostranstvu (Italjia, Grčka) i svuda je bio visoko ocenjen, kako od publike, tako i od kritike. O tome govore i nagrade za visok umetnički nivo, dobijene na festivalima kao što je zlatna medalja na 35. festivalu "Mokranjčevi dani", plaketa na festivalu "Putevima pravoslavlja" u Novom Sadu, specijalna nagrada za premijerna izvođenja komponovanih liturgija na festivalu "Horovi među freskama" u Beogradu. Na repertoaru Muškog kamernog hora se nalaze takvi muzički biseri kao što su: Božanstvena liturgija Frančeska Sinika 1840, Liturgija Roberta Tolingera, pisana 1885, Liturgija Vladimira Boberiđa, pisana 1908... U saradnji sa Novosadskom filharmonijom Hor je realizovao nekoliko veoma važnih umetničkih projekata: Rekvijem (Mocart), Rekvijem (Verdi), Carmina burana (Orf), Četiri godišnja doba (Hajdn), Vezilja slobode (Vukdragovic), Jama (Hercigonja), Vojvodina (Bruči - Antić).
Ženski kamerni hor počeo je da deluje u okviru Muzičkog centra Vojvodine 1980. Nastavio je aktivnost 2002. Deluje pod rukovodstvom iskusnog dirigenta Vesne Kesić Krsmanović, koja u Srpskom narodnom pozorištu radi od 1987. Diplomirala je kompoziciju i dirigovanje na beogradskoj Muzičkoj akademiji, usavršavala se u Sijeni (Italija) i Mađarskoj, i osvojila mnoge nagrade u kategoriji orkestarske i horske muzike. Zahvaljujući njenom vođstvu, stručna kritika redovno ističe umetničke kvalitete novosadskog horskog ansambla, naglašavajući njihovu uvežbanost, vokalnu tehniku i dinamičko nijansiranje uz sočnu i nosivu, svežu zvučnost. Hor je gostovao 10. maja 2004. u Sarajevu (BiH), na samitu o toleranciji u Karmini burani Karla Orfa, kao vodeći hor. Gostovali su i na otvaranju Starog mosta u Mostaru (BiH), 23. jula 2004. sa istim programom. Na svom repertoaru imaju dela najvećih svetskih i domaćih autora horske muzike: Laso, Palestrina, Albinoni, Kodalj, Mocart, Pergolezi... Njihovo najveće dostignuće je izvođenje Božanstvene liturgije Sv. Jovana Zlatoustog (Stevan St. Mokranjac, Arkadij Dubenski, Marko Tajčević), 2003. |
|
|
|
 |
|
